سومین نشست دبیرخانه کمیته اجرایی کاهش حوادث ساختمانی برگزار شد

سومین نشست دبیرخانه کمیته اجرایی کاهش حوادث ساختمانی با حضور هیئت رئیسه سازمان نظام مهندسی ساختمان استان تهران، مدیر کل دفتر مقررات ملی و کنترل ساختمان وزارت راه و شهرسازی، رئیس مرکز تحقیقات و تعلیمات حفاظت فنی و بهداشت کار وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی و نمایندگان نظام مهندسی استان ها، چهارشنبه 18 اسفندماه در سازمان نظام مهندسی ساختمان استان تهران برگزار شد.

در ابتدای این جلسه رئیس سازمان نظام مهندسی ساختمان استان تهران اظهار کرد: در هیئت عمومی دوسال قبل، شورای مرکزی سرفصل های 14گانه­‌ای برای رویکردهای نظام مهندسی ابلاغ کرد که یکی از این رویکردها کاهش سوانح ساختمانی و تلفات ناشی از آن بود که دبیرخانه دائمی آن به استان تهران سپرده شد.

مهندس حسن قربانخانی افزود: متاسفانه تلفات ما در حوادث ساختمانی بسیار زیاد است. در ایران به ازای هر 2 تا 3 میلیون نفرساعت یک تلفات داریم در صورتی که این آمار در ترکیه به ازای هر 8 میلیون نفر ساعت،در کره جنوبی به ازای هر 13 میلیون نفر ساعت و در کشورهای اروپایی به ازای هر 20 میلیون نفر ساعت یک تلفات است .

وی با بیان اینکه این یعنی ایران 10 تا 20 برابر کشورهای اروپایی تلفات ساختمانی دارد، خاطرنشان کرد: وقتی نان آور یک خانواده جان خود را از دست می دهد بالطبع این موضوع هم تبعاتی برای خانواده فرد دارد هم برای جامعه. این در حالی است که علاوه بر تلفات ساختمانی زیاد، ما آمار بالایی در زمینه نقص عضو بر اثر حوادث ساختمانی هم داریم.

مهندس قربانخانی با تاکید بر اینکه ما سالانه 2000 نفر تلفات ساختمانی داریم، گفت: این اتفاق تاسف­آور می طلبد هرکسی یا هر سازمان و ارگانی که در بخش ساختمان سازی فعالیت می­کند، به ویژه مهندسان و سازمان های نظام مهندسی تمام تلاش خود را در جهت کاهش تلفات به کار گیرند. حتی اگر هر ماه یک حادثه ساختمانی را کاهش دهیم یک خانواده را نجات داده و کمکی به جامعه کرده ایم.

رئیس سازمان نظام مهندسی ساختمان استان تهران با بیان اینکه آمار بالای تلفات ساختمانی در حالی است که با تجهیزات ابتدایی و نظارت و دقت می­توان جلو بسیاری از این حوادث را گرفت، افزود: یک از نکات مهم در بحث ایمنی که ما به آن اصرار داریم این است که ساختمان باید توسط افراد ذی صلاح ساخته شود. این موضوع نص صریح قانون و یک تجربه ثابت شده در دنیاست که وقتی می خواهیم ساختمان ها کیفیت بهتری داشته باشد و مصرف انرژی کاهش یابد راهی وجود ندارد جز اینکه در ساخت و سازهایمان سازندگان ذی صلاح به کار گیریم.

وی اظهار کرد: امروز این ایراد به ما گرفته می شود که کسانی که مجری یا سازنده ذی صلاح هستند توانمندی های لازم را ندارند حال آنکه توانمند سازی در پروسه اجرا اتفاق می افتد و در همه دنیا همینگونه است. ما حدود 400 هزار مهندس عضو سازمان های نظام مهندسی ساختمان داریم که آموزش دیده اند و از دانشگاه های کشور فارغ التحصیل شده اند. اگر توانمند هم نیستند این وظیفه ماست تا در پروسه اجرا و فعالیت آنها را توانمند کنیم.

مهندس قربانخانی با بیان اینکه همه ما در کاهش حوادث ساختمانی وظیفه داریم، ابراز کرد: نظام مهندسی وظیفه دارد تلاش کند جان مردم را نجات دهد حتی شده یک نفر چراکه در قرآن نیز آمده نجات یک انسان نجات جامعه است .

وی همچنین از مدیر کل دفتر مقررات ملی و کنترل ساختمان وزارت راه و شهرسازی درخواست کرد نماینده ای از سوی این دفتر در جلسات دبیرخانه حضور داشته باشد و آموزش مهندسان درجهت کاهش حوادث ساختمانی و ایمنی در سر فصل های اجباری ارتقای پایه قرار گیرد.

مهندس قربانخانی در پایان اظهاراتش تشکیل کارگروهی را برای قانونمند کردن نحوه تربیت مدرسین ایمنی در ابتدای سال 96 پیشنهاد کرد.

مدیر کل دفتر مقررات ملی و کنترل ساختمان وزارت راه و شهرسازی نیز در ادامه این جلسه اظهار کرد: موضوع ایمنی اهمیت بالایی دارد و همه ما به نوعی با آن درگیر هستیم و به آن توجه داریم.

حامد مانی‌فر با بیان اینکه جامعه در حوزه ایمنی به ما درست اندرکاران حوزه ساختمان اعتماد کرده، افزود: هر حادثه ساختمانی که در هرنقطه از ایران اتفاق می افتد و هر انسانی که آسیب می بیند بی شک همه ما مسئولان این حوزه نقشی داریم؛ صرف نظر از اینکه مراجع قضایی رای را به نفع یا ضرر ما صادر کنند. بنابراین موضوع ایمنی برای ما مهم است و در قبال آن مسئولیت فردی و صنفی داریم.

وی با تاکید بر اینکه در حوزه معاونت مسکن و ساختمان وزارت راه و شهرسازی و مشخصا در دفتر مقررات ملی ساختمان تلاش کرده ایم ظرف دو سه ماه اخیر توجه به بحث ایمنی را بیشتر کنیم، خاطرنشان کرد: اولین اقدام همراهی و همگامی با دانشگاه تهران درموضوع نشان تعالی HSE بود که تلاش بسیاری صورت گرفت تا شاخص­های ساختمانی به لحاظ شرایط ایمنی ارزیابی شوند.

مانی فر افزود: اقدام دیگر که مدت ها در حال پیگیری آن بوده ایم و اخیرا نهایی شده اعطای دبیرخانه دائمی HSE به استان مازندران بوده است. همچنین همایش HSE در دی ماه 95 در مازندران برگزار شد و خروجی خوبی داشت اما انتظار ما این است اقدامات بهتری در این حوزه انجام شود.

مدیر کل دفتر مقررات ملی و کنترل ساختمان وزارت راه و شهرسازی تاکید کرد: اقدام دیگری که ما انجام دادیم تشکیل کمیته ایمنی در این استان ها بوده که به همه ادارات کل راه و شهرسازی استان ها ابلاغ کردیم. همچنین اخیرا کشور را با هدف ارتباطات منسجم تر منطقه بندی کرده ایم تا استان ها با هم نشست های دوره ای ماهیانه برگزار کنند .

وی در خصوص اقدامات دیگر این دفتر در بحث ایمنی ساختمان ابراز کرد: در بحث ساختمان و اجرای آن توسط افراد ذی صلاح، آیین نامه کنترل ساختمان مراحل نهایی خود را سپری می کند و در هفته جاری در دستور کار کمیسیون زیر بنایی دولت قرار می­گیرد که امیدواریم تصویب شود، زیرا در آن تاکید شده هر ساختمانی که در حال ساخت است باید پیمانکار ذی صلاح آن را اجرا کند که هم فضای کاری خوب برای مهندسان است هم اطمینان خاطر را به مصرف کنندگان و بهره برداران در مبحث ایمنی می­دهد.

در ادامه این نشست، رئیس مرکز تحقیقات و تعلیمات حفاظت فنی و بهداشت کار وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی اظهار کرد: در خصوص بحث ایمنی در صنعت ساختمان، حدود 13 ارگان مسئول اند و هریک برحسب وظایفی که قانونی تعیین کرده به این موضوع ورود می­کنند. آنچه در حوزه وزارت کار مطرح است بحث قانون کار است و فصل چهارم قانون کار که مستقیما با حوزه ایمنی و حفاظت فنی در ارتباط است.

دکتر علی مظفری افزود: براساس قانون حفاظت کار، دو ماده در خصوص بحث ایمنی وجود دارد؛ طبق ماده 85 و 86 شورایی به نام شورای عالی حفاظت فنی تعیین شده که متشکل از سازمان های مختلف است. این شورا وظیفه تهیه و تدوین مقررات در حوزه ایمنی و حفاظت فنی از جمله کارگاه های ساختمانی را به عهده دارد که شامل آیین نامه های مختلف می شود.

وی با بیان اینکه مرکز تحقیقات و تعلیمات حفاظت فنی و بهداشت کار بحث آموزش نیروهای فعال در حوزه کار راه بر عهده دارد، خاطرنشان کرد: در آیین نامه ای که در حوزه ایمنی کارگاه های ساختمانی تعریف شده و در مرحله بازنگری است مسائل مختلفی در حوزه شرایط کار در کارگاه  ها مطرح شده است.

دکتر مظفری بیان کرد: بحث ایمنی در مهندسی به موضوعاتی از جمله مقاومت مصالح مربوط می شود. در کارگاه ها هم بحث شرایط ایمنی کار مطرح است . اما آنچه ما در آن دچار خلا هستیم بحث ایمنی در شرایط اجراست.

وی در بخش دیگر اظهاراتش افزود: در قانون نظام مهندسی مبحث 12 به بحث ایمنی ورود کرده که کلیت آن با سایر قوانین مشابه است اما در جزئیات اختلافاتی وجود دارد برای مثال در حوزه جرثقیل های برجی ، زمان بازرسی ها در آیین نامه حفاظتی کارگاه های ساختمانی ( مصوبات شورای عالی حفاظت فنی) 3 ماه تعیین شده است، در مبحث12، شش ماه و در قوانین سازمان استاندارد ملی این بازه یک ساله تعریف شده است. این اختلافات می­طلبد به سمت مقوله یکسان سازی شاخص های قانونی و مقرراتی پیش برویم.

رئیس مرکز تحقیقات و تعلیمات حفاظت فنی و بهداشت کار وزارت تعاون با بیان اینکه درجاهایی نیز قوانین ما با هم همپوشانی دارند، اظهار کرد: در برخی موارد با خلأهای قانونی مواجه هستیم که ما باید با تفاهم نامه به این مسائل ورود کنیم.

وی تاکید کرد: خلأهایی که در بحث ایمنی وجود دارد باید در آموزش های ارتقای پایه مهندسان گنجانده شود. همچنین کتب مستند و مدون در حوزه ایمنی کارگاه های ساختمانی باید مورد استفاده قرار گیرد.

دکتر مظفری با بیان اینکه بحث بین رشته ای بودن موضوع ایمنی کار در شناسایی افراد واجد صلاحیت برای آموزش، چالش­هایی را ایجاد کرده است، ابراز کرد: من معتقدم مهندسان ساختمانی که آموزش های حوزه ایمنی کار را گذرانده اند بهتر می­توانند مسائل ایمنی را آموزش  دهند تا افرادی که مهندس نیستند و صرفا پایه بهداشت حرفه ای را می دانند.

وی تاکید کرد: از این رو  رویکرد ما این است که اعضای نظام مهندسی در بحث آموزش ایمنی استفاده کنیم که در این راستا دوره اول و دوم آموزش مسائل ایمنی به مهندسان عضو سازمان برگزار شده و امیدواریم این دوره ها استمرار یابد.

در ادامه این نشست، نمایندگان سازمان نظام مهندسی ساختمان در استان های مختلف گزارش و پیشنهادهایی در بحث ایمنی ساختمان مطرح کردند. 

همچنین در پایان این جلسه، از کتاب «تجهیزات حفاظت فردی در برابر سقوط از ارتفاع» که شامل 5 استاندارد جدید ملی در حوزه تجهیزات حفاظت فردی در برابر سقوط از ارتفاع و آیین کار و روش نصب تکیه گاه ایمنی است و با همکاری اداره کل استاندارد یزد منتشر شده، رونمایی شد.